DE RUBRIEK ‘DE ZWARTE SCHIJF’ LAAT HET LICHT SCHIJNEN OVER ALBUMS DIE DE VERWACHTINGEN NIET WAARMAAKTEN, FLOPTEN, OF WAAROVER DE MENINGEN STERK UITEENLOPEN. WAAR GING HET MIS? WAAROM BLEEF HET SUCCES ACHTER? WAT IS DE REDEN VOOR DE CONTROVERSE? EN WAAROM KREGEN SOMMIGE ALBUMS ACHTERAF TOCH EEN CULTSTATUS? MUSICOPHILIA GAAT OP ONDERZOEK.

NUMMER 16 IN DE RUBRIEK: ‘VIRTUAL XI’ VAN IRON MAIDEN UIT 1998

Met de release van het album ‘The X-Factor’ begint in 1995 een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van het Britse metalinstituut Iron Maiden. Het is het eerste album met nieuwe zanger Blaze Bayley [ex-Wolfsbane] als vervanger van de in 1993 opgestapte Bruce Dickinson.

‘The X-Factor’ is een voor Maiden-begrippen ongekend heavy, donker album. Debet hieraan is de productie van Nigel Green en de emotionele rollercoaster waarmee songschrijver/bassist Steve Harris worstelt vanwege zijn echtscheiding. Harris verwerkt veel van de turbulentie omstandigheden in de nummers. De donkere productie is tegelijk een poging om aansluiting te vinden bij de destijds immens populaire grungerock. Want de status van Iron Maiden heeft net zo goed een barst opgelopen door het heavy, rauwe rockgeluid waarmee Nirvana, Alice In Chains, Pearl Jam, en Soundgarden inmiddels de wereld veroveren.

Iron Maiden 1995: Dave Murray, Steve Harris, Blaze Bayley, Janick Gers, Nicko McBrian

Desalniettemin wordt ‘The X-Factor’ niet het succes waarop men had gehoopt, maar is ook geen miskleun. Het epische songmateriaal is aangrijpend, spannend, en van goede kwaliteit. De kritiek richt zich met name op zanger Blaze Bayley die vanwege zijn baritonstem niet in staat is om de hoge uithalen van voorganger Dickinson te evenaren. Op het album is dat nog te pruimen. Live laat de zanger echter behoorlijk te wensen over en hij mist ook de podiumpersoonlijkheid die de energieke Bruce Dickinson zo uniek maakte. Bayley heeft de logheid van een zak cement. Halverwege de ‘X-Factor’-tournee krijgt de zanger forse stemproblemen waardoor enkele concertdata in de V.S. worden geannuleerd.

Na het afronden van de tournee maakt Iron Maiden de balans op en besluit om na de verzamelaar ‘Best Of The Beast’ [met één nieuw nummer: ‘Virus’] wederom de studio in te duiken voor een nieuw album. De Maiden-fan houdt zijn adem in wanneer op 23 maart 1998 ‘Virtual XI’ in de winkels ligt. Een ludieke marketingtechniek koppelt het album aan het pas verschenen Iron Maiden-computerspel ‘Ed Hunter’ en het Wereldkampioenschap voetbal in Frankrijk. Ontwerper Melvin Grant plaatst op de albumcover de onherkenbare mascotte Eddie tussen een voetbalwedstrijd en een virtual reality-computerspel. Het cd-boekje bevat een elftalfoto van de band met voetballers uit de Premier League waaronder Marc Overmars.

Het Virtual IX-tal met o.a. Marc Overmars [rechts beneden]

Hoe clever de marketingstrategie dan ook mag zijn; ‘Virtual XI’ gaat ten onder als een rampzalig slecht album. In nummers als ‘The Angel and The Gambler’, ‘Futureal’, ‘Don’t Look To The Eyes Of A Stranger’ [over kinderontvoering], ‘The Educated Fool’ [een metafoor voor bandleider Harris] en ‘Como Estais Amigos’ [de Falklandoorlog] schuilen weliswaar prima ideeën, maar vanwege de afgeraffelde productie van Nigel Green en ideeënarmoede komt niets van dit alles goed uit de verf. ‘The Clansman’ [gebaseerd op de film ‘Braveheart’] is de enige uitzondering. Een sterk nummer dat zelfs na de terugkeer van Bruce Dickson menig keer op de setlist belandt. Tijdens de tournee belast Bayley zijn stem zozeer dat dit weer ten koste gaat van enkele Amerikaanse tourneedata. Het smoesje dat een allergische reactie op pollen de oorzaak is, neemt geen enkele fan meer serieus. Die vraagt zich inmiddels af waar het in vredesnaam met zijn favoriete band naartoe gaat!

Blaze Bayley en Iron Maiden komen tot inzicht dat het beter is om de samenwerking te ontbinden. Bayley start een succesvolle solocarrière met zelfgeschreven materiaal dat beter op zijn vocaal vermogen aansluit. Aanvang 1999 keren Bruce Dicksinson en gitarist Adrian Smith [die in 1990 opstapte] terug bij Iron Maiden en herpakt het metalinstituut zich in 2000 weer met het prima album ‘Brave New World’.

Michel Scheijen en Huub Deliège

(Visited 129 times, 1 visits today)

Geef een reactie